Patent ve Faydalı Model konusu belli noktalarda komplekslik içerebilmekte. Ancak bizlerin görevi bu kompleks bilgiyi olabildiğince sade ve anlaşılır şekilde topluma aktarabilmek. O yüzden aşağıda bu husustaki temel konuları kısa maddeler halinde listeledim.
Genel Bilgi
- Herhangi bir teknik soruna sağlanan tüm çözümler buluştur. Basit bir yenilik bile bir buluş olabilir.
- Buluşlar Patent ve Faydalı Model iki ana koruma enstrümanı ile korunabilir.
- Patent ve Faydalı Model buluşlarının izinsiz kopyalanması önleyebilme amacıyla buluş sahiplerine sağlanan, güçlü bir hukuki koruma enstrümanıdır.
- Teknik bir problemi çözmesi şartıyla her türlü buluş patent ya da faydalı model koruması alabilir.
Tescil Kriterleri ve Süreçler
- Patentlenebilirlik kriterleri şunlardır: Dünya çapında yeni olma, o teknikte uzman bir kişiye aşikar bir çözüm olmama ve sanayiye uygulanabilir olma
- Faydalı modeller için aşikar olmama şartı aranmaz. Böylece daha mütevazi buluşlar patent koruması alamasa dahi Faydalı Model korumasından faydalanabilir.
- Patent 20 yıla kadar koruma sağlar, tescil süreci ortalama 2-3 yıl sürer. Faydalı Model 10 yıla kadar koruma sağlar, tescil süreci ortalama 1.5 yıldır.
- Koruma başvuru ile beraber başlar, hukuki haklar ise tescil belgesi geldikten sonra geriye dönük olarak taklitçilere karşı sürülebilir.
- Hakkın devamı için yıllık yenileme ücretlerinin de ödenmesi gerekmektedir.
- Şu konular için herhangi bir koruma alınamaz:
- Keşifler, bilimsel teoriler, matematik metotları,
- Zihni, ticari ve oyun faaliyetlerine ilişkin plan, usul ve kurallar,
- Edebiyat ve sanat eserleri, bilim eserleri, estetik niteliği olan yaratmalar,
- Bilginin derlenmesi, düzenlenmesi, sunulması ve iletilmesi ile ilgili teknik yönü bulunmayan usuller ve yazılımlar,
- Tedavi usulleri
- Konusu kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı olan buluşlar,
- Patent yada Faydalı Model sürecinde en kritik aşama başvurusu yapılacak patent tarifnamesinin profesyonel ve teknik alanda (mühendislik gibi) eğitim görmüş bir patent vekilince hazırlanmasıdır.
- Patent vekili buluşunuzu olabilecek en geniş korumayı sağlayacak şekilde tüm detayları tarif etmektedir. Patent tarifnamesinin en kritik kısmı İstemler kısmıdır. Buradaki yapılan tanımın kolay delinememesi patentin gücünü ortaya koymaktadır.
- Ayrıca başvuru öncesi kapsamlı bir yenilik araştırması da yapılmalıdır. Böylece gereksiz süreç ve maliyetlerin önüne geçilmiş olacaktır.
- Yurtiçi/Yurtdışı Patent ve Faydalı Model maliyetleri Tübitak ve Kosgeb’in ilgili destek programlarınca belli oranlarda desteklenmektedir. Detaylar için patent vekilinize danışabilirsiniz.
Patent Almak Ne Sağlar?
- Ar-Ge’nizin sigortasıdır, taklitlerin önüne geçer
- Rakipleriniz neler yapıyor, teknoloji nereye gidiyor görme şansı yakalarsınız.
- Lisanslardan gelir sağlarsınız.
- Rakiplerinizi yavaşlatır, zaman kazandırır.
- Teknoloji hedeflerinize ilerlerken önünüzdeki engelleri görürsünüz.
- Tercih edilmenizi sağlar, marka değerini artırır.
- Hukuki saldırılara karşı bir savunma kalkanınız olur.
- Birçok devlet desteği ve vergi muafiyetlerine erişim hakkı verir.
- Çalışanlar için bir patentte buluşçu olarak yer almak iyi bir kariyer kriteridir. Ayrıca şirket ödül mekanizmasından faydalanılır.
- Patent kültürü ile patent ihlallerinin de büyük oranda önüne geçilir.
Yurtdışında Tescil
- Bir ülkede yapılan bir patent başvurusu sadece o ülkede geçerlidir. Türkiye’deki başvurudan sonra en geç 12 ay içinde yurtdışına başvuru yapılması gerekmektedir. Aksi takdirde, yurtdışı koruma şansı kalmamaktadır.
- Çok sayıda ve/veya farklı coğrafyalar koruma isteniyorsa toplu başvuru sistemleri (PCT, Avrupa Patenti, Avrasya Patenti gibi) tercih edilmelidir. Bu süreçte patent vekiliniz size en doğru yol haritasını önerecektir.
Tavsiyeler
- Başvuru öncesinde kesinlikle buluş fikrinizi kamuya açmayın. Aksi takdirde fikrinizi koruma şansını kaybedebilirsiniz.
- Patent almak için sıfırdan bir şey geliştirmek gerekmez. Ticari getirisi olacağına inandığınız basit bir geliştirme bile faydalı model veya patentle korunabilir.
- Mümkünse, buluşlarınız için daha piyasaya sürmeden patent başvurusu yapınız. Sonuçta, bir buluşa patent almak için onun üretmiş olma zorunluluğu yoktur.
- Ar-Ge yapıyorsanız mutlaka Ar-Ge öncesi kapsamlı bir patent araştırması yaptırın. Böyle bir araştırma Amerika’yı yeniden keşfetme riskini ortadan kaldıracaktır.
- Rakiplerinizin ve sektörünüzün patent aktivitelerini takip edin, böylece son gelişmelerden erkenden haberdar olsun. Patent firmalarının teknoloji takibi hizmeti size istediğiniz çözümü sunacaktır.
- Firmanızda mutlaka fikir cazibe merkezleri oluşturun, insanların fikirlerini sizde çalışırken sizinle paylaşmasını sağlayın
- Bir konuya patent almış olmanın, başka bir patenti ihlal etmediğiniz anlamına gelmediğini çok iyi bilin. Dolayısıyla, gerektiğinde Üretim Serbestliği Çalışması yaptırın.
- Eğer ihlal ettiğiniz bir patent var ama siz bir şekilde bu ürünü üretmek istiyorsanız, patentin etrafından dolaşabilme çözümleri noktasında patent vekilinizden destek isteyin. (design around çalışmaları)
- Yurtdışı fuarlara katılırken patent ihlal risklerini önceden tespit edin, koruyucu mektup çalışmasını vekilinize yaptırın.
- Patent süreçlerinde hatanın telafisi yoktur. Yetkin olmayan bir patent vekili bir buluşu heba edebilir. Bu yüzden çalışacağınız patent vekilini çok dikkatli seçin
- Fikri Haklarla ilgili temel eğitimleri alın, böylece temel kalite kriterlerini öğrenin ve aldığınız hizmeti bu yönde sorgulayın.
En derin sevgi ve saygılarımla
